دسته‌بندی: مقالات زخم جراحی

درمان کیست-مویی-با-تریتا
مقالات زخم

کیست مویی

کیست مویی چیست؟ کیست مویی یکی از مشکلات پوستی است که ممکن است برای بسیاری از افراد سبب نگرانی شود.

ادامه مطلب »
سزارین
مقالات زخم

عفونت بخیه سزارین

عفونت های زخم  سزارین ممکن است در اثر ورود میکروارگانیسم‌ها  به ناحیه بریدگی جراحی ایجاد شوند. متخصصان می‌توانند با استفاده

ادامه مطلب »
راهنمای جامع زخم جراحی

مراقبت از زخم جراحی؛ بخیه، پانسمان و علائم عفونت

زخم جراحی برشی است که در جریان عمل جراحی در پوست و بافت ایجاد می‌شود و بسته به نوع جراحی ممکن است با بخیه، منگنه، چسب پوستی یا نوارهای مخصوص بسته شود. مراقبت صحیح از محل جراحی، رعایت دستور پزشک و توجه به علائم هشدار می‌تواند به کاهش عوارض و حمایت از روند طبیعی ترمیم کمک کند.

در بخش مقالات زخم جراحی تریتا می‌توانید مطالب آموزشی درباره مراقبت از بخیه، عفونت محل جراحی، چسب بخیه، پانسمان و برخی زخم‌های بعد از جراحی را مطالعه کنید. برای آشنایی عمومی‌تر با انواع زخم نیز می‌توانید به راهنمای جامع زخم مراجعه کنید.

خلاصه سریع

  • مراقبت از زخم جراحی باید بر اساس دستور جراح و نوع بسته‌شدن زخم انجام شود.
  • شستن دست‌ها پیش و پس از تماس با پانسمان از اصول اصلی مراقبت از زخم است.
  • افزایش قرمزی، درد، گرمی، تورم، ترشح چرکی یا تب می‌تواند نیاز به ارزیابی پزشکی داشته باشد.
  • باز شدن لبه‌های زخم، افزایش عمق یا خروج ترشح بدبو از مواردی است که نباید نادیده گرفته شود.

فهرست مطالب

  1. زخم جراحی چیست؟
  2. زخم جراحی چگونه بسته می‌شود؟
  3. مراقبت از زخم جراحی بعد از عمل
  4. تعویض پانسمان زخم جراحی
  5. علائم طبیعی ترمیم و علائم هشدار
  6. علائم عفونت زخم جراحی
  7. چه عواملی خطر عفونت را افزایش می‌دهند؟
  8. باز شدن بخیه یا لبه‌های زخم
  9. مطالب مرتبط با زخم جراحی در تریتا
  10. چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
  11. سوالات متداول زخم جراحی

زخم جراحی چیست؟

زخم جراحی یا برش جراحی، آسیبی کنترل‌شده به پوست و بافت است که برای انجام یک عمل پزشکی ایجاد می‌شود. اندازه، عمق و محل برش به نوع جراحی بستگی دارد و روش بسته‌شدن زخم نیز می‌تواند متفاوت باشد.

بعضی زخم‌های جراحی به‌صورت اولیه بسته می‌شوند؛ یعنی لبه‌های زخم با بخیه، منگنه یا چسب کنار هم قرار می‌گیرند. در برخی شرایط نیز ممکن است جراح تصمیم بگیرد بخشی از زخم باز بماند تا از عمق به سطح ترمیم شود. بنابراین روش مراقبت از همه زخم‌های جراحی یکسان نیست و دستور تیم درمان باید اولویت داشته باشد.

زخم جراحی چگونه بسته می‌شود؟

بخیه یا Sutures
برای نزدیک نگه‌داشتن لبه‌های برش استفاده می‌شود؛ برخی بخیه‌ها جذبی و برخی نیازمند کشیدن توسط پزشک هستند.
منگنه پوستی
در برخی جراحی‌ها برای بستن سریع و محکم لبه‌های پوست استفاده می‌شود و معمولاً باید در زمان تعیین‌شده برداشته شود.
چسب پوستی
برای بعضی برش‌های سطحی یا کوچک استفاده می‌شود. نباید خودسرانه کنده یا دست‌کاری شود.
نوارهای چسبی مخصوص
برای حمایت از لبه‌های زخم یا بعضی برش‌های کوچک به کار می‌روند و باید طبق دستور پزشک نگهداری شوند.

برای آشنایی بیشتر با تفاوت بخیه و چسب پوستی می‌توانید مقاله چسب بخیه را مطالعه کنید.

مراقبت از زخم جراحی بعد از عمل

1

پیش و پس از تماس با زخم یا پانسمان، دست‌ها را کامل بشویید.
2

پانسمان اولیه را تا زمانی که جراح یا پرستار توصیه کرده در محل نگه دارید.
3

اگر پانسمان خیس، آلوده یا آغشته به ترشح شد، طبق دستور تیم درمان آن را تعویض کنید.
4

از کشیدن بخیه، منگنه، چسب پوستی یا نوارهای بسته‌کننده زخم خودداری کنید.
5

از پوشیدن لباس بسیار تنگ که روی محل برش اصطکاک ایجاد می‌کند پرهیز کنید.
6

حمام، دوش و خیس‌کردن محل جراحی را فقط طبق دستور جراح انجام دهید.
7

روی زخم کرم، پماد، ماده گیاهی یا آنتی‌بیوتیک موضعی بدون تجویز استفاده نکنید.
نکته: زمان برداشتن پانسمان، خیس شدن محل جراحی و شروع فعالیت بدنی به نوع عمل و نظر جراح بستگی دارد؛ دستور ترخیص بیمار باید مبنای اصلی مراقبت باشد.

تعویض پانسمان زخم جراحی

اگر پزشک یا پرستار تعویض پانسمان در منزل را توصیه کرده است، محیط کار باید تمیز باشد و تماس مستقیم دست با سطح داخلی پانسمان جدید به حداقل برسد. پانسمان قبلی را به‌آرامی بردارید و از کشیدن ناگهانی پانسمانی که به زخم چسبیده است خودداری کنید.

نوع پانسمان و فاصله تعویض آن به میزان ترشح، محل جراحی، وضعیت پوست و روش بسته‌شدن زخم بستگی دارد. پانسمان خیس یا آلوده باید مطابق دستور درمانگر تعویض شود. برای آشنایی با گزینه‌های مختلف مراقبت از زخم می‌توانید صفحه محصولات زخم تریتا را مشاهده کنید؛ انتخاب محصول باید بر اساس شرایط واقعی زخم انجام شود.

علائم طبیعی ترمیم و علائم هشدار

در روزهای اول پس از جراحی ممکن است مقدار محدودی درد، حساسیت، تورم یا قرمزی اطراف برش وجود داشته باشد. نکته مهم روند علائم است: نشانه‌های طبیعی باید به‌تدریج کاهش پیدا کنند، نه اینکه هر روز شدیدتر شوند.

ویژگی روند معمول ترمیم علامت هشدار
درد به‌تدریج رو به کاهش افزایش واضح درد یا درد ضربان‌دار
قرمزی محدود و رو به کاهش گسترش قرمزی به اطراف زخم
تورم خفیف و رو به کاهش افزایش تورم یا سفتی اطراف زخم
ترشح کم و متناسب با نوع زخم ترشح غلیظ، چرکی، سبز یا زرد و بدبو
لبه‌های زخم در کنار هم و پایدار باز شدن یا عمیق‌تر شدن زخم
حال عمومی بدون تب یا ناخوشی قابل توجه تب، لرز یا احساس بیماری عمومی

علائم عفونت زخم جراحی

عفونت محل جراحی زمانی مطرح می‌شود که میکروارگانیسم‌ها در محل عمل باعث ایجاد علائم بالینی عفونت شوند. این عفونت می‌تواند محدود به پوست باشد یا در بعضی موارد بافت‌های عمیق‌تر را درگیر کند.

✓افزایش قرمزی و درد اطراف محل جراحی
✓گرم شدن و تورم اطراف زخم
✓خروج ترشح کدر یا چرکی
✓بوی نامطبوع از زخم
✓باز شدن لبه‌های برش
✓تب، لرز یا احساس ناخوشی عمومی

برای مطالعه بیشتر درباره عفونت می‌توانید به بخش مقالات زخم عفونی مراجعه کنید. اگر جراحی شما سزارین بوده است، مقاله عفونت بخیه سزارین نیز می‌تواند مفید باشد.

چه عواملی خطر عفونت را افزایش می‌دهند؟

دیابت کنترل‌نشده
می‌تواند روند ترمیم و پاسخ بدن به عفونت را دشوارتر کند.
سیگار
با اختلال در خون‌رسانی و اکسیژن‌رسانی به بافت می‌تواند بر ترمیم اثر بگذارد.
ضعف سیستم ایمنی
توان بدن برای مقابله با میکروارگانیسم‌ها را کاهش می‌دهد.
اضافه‌وزن و برخی بیماری‌های زمینه‌ای
ممکن است با افزایش خطر عوارض بعد از جراحی همراه باشند.
آلودگی یا دست‌کاری مکرر زخم
تماس غیرضروری با محل جراحی می‌تواند احتمال ورود میکروب را افزایش دهد.

باز شدن بخیه یا لبه‌های زخم

اگر بخشی از برش جراحی باز شد، بخیه یا منگنه زودتر از موعد خارج شد یا عمق زخم بیشتر به نظر رسید، محل را دست‌کاری نکنید و برای ارزیابی با جراح یا مرکز درمانی تماس بگیرید. باز شدن زخم ممکن است فقط سطحی باشد یا در بعضی موارد به بررسی و مراقبت بیشتر نیاز داشته باشد.

مراجعه سریع‌تر مهم است اگر: باز شدن زخم با خونریزی قابل توجه، ترشح چرکی، تب، افزایش درد، دیده شدن بافت عمقی یا بدتر شدن وضعیت عمومی همراه باشد.

مطالب مرتبط با زخم جراحی در تریتا

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر بهتر است با جراح یا مرکز درمانی تماس بگیرید و ارزیابی را به تعویق نیندازید:

گسترش قرمزی یا تورم اطراف زخم
افزایش واضح درد
ترشح غلیظ، چرکی یا بدبو
تب یا لرز
باز شدن لبه‌های زخم
افزایش عمق یا اندازه زخم
خونریزی‌ای که متوقف نمی‌شود
تغییر رنگ تیره یا غیرعادی بافت

سوالات متداول زخم جراحی

چند روز باید پانسمان زخم جراحی بماند؟

زمان نگه داشتن پانسمان اولیه به نوع جراحی، میزان ترشح و دستور جراح بستگی دارد. دستور ترخیص بیمار باید مبنای تصمیم باشد.

آیا زخم جراحی را می‌توان خیس کرد؟

زمان دوش گرفتن یا خیس شدن محل جراحی به نوع عمل و روش بسته‌شدن زخم بستگی دارد. جراح یا پرستار باید زمان مناسب را مشخص کند.

آیا هر قرمزی اطراف بخیه نشانه عفونت است؟

خیر. مقدار کمی قرمزی یا حساسیت در روزهای اول ممکن است طبیعی باشد. قرمزی‌ای که رو به گسترش است یا با درد، گرمی، ترشح چرکی یا تب همراه می‌شود نیاز به بررسی دارد.

اگر بخیه باز شد چه کار کنیم؟

محل را دست‌کاری نکنید و برای ارزیابی با جراح یا مرکز درمانی تماس بگیرید، به‌ویژه اگر باز شدن زخم با خونریزی، ترشح، تب یا درد افزایشی همراه باشد.

آیا می‌توان روی بخیه پماد یا آنتی‌بیوتیک زد؟

فقط در صورتی که جراح یا پزشک آن را توصیه کرده باشد. استفاده خودسرانه از داروها یا مواد موضعی ممکن است برای همه زخم‌ها مناسب نباشد.

توجه: مطالب این صفحه جنبه آموزشی دارند و جایگزین دستور جراح، معاینه یا درمان پزشکی نیستند. در مراقبت از زخم جراحی، دستورهای اختصاصی تیم درمان همیشه اولویت دارند.